AI en de AVG: waar moet je op letten?

AI en Privacy: Wat Zegt de AVG?

De AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) geldt ook voor AI-toepassingen. Maar wat betekent dit concreet? Hier zijn de belangrijkste aandachtspunten.

De Basis: Wat Zegt de AVG?

De AVG beschermt persoonsgegevens van EU-burgers. Persoonsgegevens zijn alle gegevens die direct of indirect herleidbaar zijn tot een persoon: naam, e-mail, IP-adres, maar ook klantgesprekken.

Kernprincipes:

1. Rechtmatige grondslag voor verwerking
2. Doelbinding (alleen gebruiken waarvoor verzameld)
3. Dataminimalisatie (niet meer dan nodig)
4. Transparantie (mensen moeten weten wat u doet)
5. Beveiliging (data beschermen)
6. Bewaartermijnen (niet langer dan nodig bewaren)

AI-Specifieke Overwegingen

1. Waar wordt data verwerkt?

Veel AI-diensten draaien in de cloud. Vraag:

• In welk land staan de servers?
• Is er een verwerkersovereenkomst?
• Welke certificeringen heeft de leverancier?

Let op: Data versturen naar buiten de EU vereist extra maatregelen.

2. Wordt data gebruikt voor training?

Sommige AI-diensten gebruiken uw input om hun modellen te verbeteren. Dit betekent dat klantdata potentieel terechtkomt in het model.

Vraag aan uw leverancier:

• Wordt onze data gebruikt voor modeltraining?
• Kunnen we dit uitsluiten?
• Hoe werkt dit technisch?

Let op: Bij gevoelige data (gezondheid, financieel) is dit vaak een dealbreaker.

3. Automatische besluitvorming

De AVG geeft rechten bij "uitsluitend geautomatiseerde besluitvorming met rechtsgevolgen". Denk aan: AI die automatisch een lening afwijst.

Richtlijnen:

• Informeer mensen dat AI een rol speelt
• Bied de mogelijkheid om menselijke beoordeling te vragen
• Leg uit hoe de AI tot een besluit kwam

Praktische Checklist

Voor implementatie:

• [ ] Privacy Impact Assessment (PIA) uitgevoerd
• [ ] Verwerkersovereenkomst met AI-leverancier
• [ ] Rechtsgrond bepaald voor verwerking
• [ ] Privacyverklaring bijgewerkt

Bij inrichting:

• [ ] Minimale data verzamelen (alleen wat nodig is)
• [ ] Data anonimiseren waar mogelijk
• [ ] Toegangsrechten beperken
• [ ] Bewaartermijnen instellen

Doorlopend:

• [ ] Datalekprotocol ingericht
• [ ] Regelmatige audits
• [ ] Training voor medewerkers
• [ ] Documentatie bijhouden

Veelgestelde Vragen

Mag ik klantgesprekken gebruiken om een chatbot te trainen?

Ja, mits u een rechtmatige grondslag heeft (bijv. gerechtvaardigd belang) en klanten informeert in uw privacyverklaring. Anonimiseer waar mogelijk.

Moet ik mensen vertellen dat ze met AI praten?

Wettelijk niet altijd verplicht, maar wel aan te raden voor vertrouwen. Transparantie wordt steeds meer de norm.

Wat als de AI foute beslissingen neemt?

Zorg voor menselijk toezicht en correctiemogelijkheden. Bij klachten moet u kunnen uitleggen hoe een besluit tot stand kwam.

Praktische Tips

1. <strong>Kies EU-gebaseerde leveranciers</strong> - Makkelijker qua compliance
2. <strong>Vraag om enterprise/business accounts</strong> - Vaak betere privacygaranties dan gratis versies
3. <strong>Documenteer alles</strong> - Register van verwerkingsactiviteiten bijhouden
4. <strong>Train uw team</strong> - Iedereen moet weten wat wel en niet mag

Risico's van Niet-Compliance

• Boetes tot 4% van jaaromzet of 20 miljoen euro
• Reputatieschade
• Gedwongen stopzetten van AI-toepassing
• Schadeclaims van getroffen personen

De Conclusie

Privacy en AI kunnen prima samengaan. Het vraagt om bewuste keuzes en goede afspraken met leveranciers. Begin vroeg met privacy-overwegingen - achteraf repareren is altijd duurder.

Twijfel? Schakel een privacy-expert in of vraag uw AI-leverancier om advies. Wij helpen u graag met privacy-by-design in uw AI-implementatie.